Postanowienie TK z dnia 15 września 2008, sygn. P 51/07

1. Sąd Okręgowy w Opolu, VI Wydział Gospodarczy (dalej: sąd pytający), postanowieniem z 17 września 2007 r. (sygn. akt VI Gz 105/07) zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 130² § 4 w związku z art. 130² § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) jest zgodny z art. 78 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Wątpliwości sądu pytającego co do konstytucyjności wskazanego przepisu pojawiły się w związku z wniesieniem przez pozwanego w sprawie Miłosza Branickiego prowadzącego działalność gospodarczą przedsiębiorcę, zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające jego zażalenie na postanowienie z 22 maja 2007 r. o odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym. Podstawą odrzucenia zażalenia pozwanego przez sąd pierwszej instancji był art. 130² § 3 zastosowany na mocy art. 130² § 4 k.p.c., zgodnie z którym we wszystkich sprawach rozpoznawanych w postępowaniu gospodarczym, nawet wówczas gdy przedsiębiorcy nie reprezentuje adwokat lub radca prawny, zastosowanie znajduje art. 130² § 3 k.p.c., a więc przepis stanowiący, że środki odwoławcze wnoszone przez przedsiębiorców, a nieopłacone należycie opłatą stałą lub stosunkową, podlegają odrzuceniu bez wzywania do jej uiszczenia.

Wątpliwości sądu pytającego nie dotyczą samej zasady wyprowadzanej z art. 130² § 3 k.p.c., iż sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo procesowe wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Wątpliwości sądu pytającego dotyczą zrównania na mocy art. 130² § 4 k.p.c. przedsiębiorców z fachowymi pełnomocnikami w zakresie samoobliczania opłat sądowych od środków zaskarżenia. Ustawodawca, decydując się na wprowadzenie wskazanego przepisu ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr