Wyrok TK z dnia 13 marca 2006, sygn. P 8/05

1. Postanowieniem z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt III AUa 141/05 (sygn. akt III AUa 202/05), Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym: czy art. 5 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 873; dalej: ustawa nowelizująca) jest zgodny z art. 2, art. 20 i art. 32 Konstytucji w zakresie, w jakim wyłącza z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego rolników, z końcem trzeciego kwartału 2004 r., prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych, a także przyjmując powyższy skutek w odniesieniu do tych, którzy do 30 września 2004 r. nie udokumentowali formy opodatkowania prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też wysokości należnego za 2003 r. podatku.

Wątpliwości Sądu Apelacyjnego wyłoniły się na tle stanów faktycznych, występujących w dwóch sprawach, połączonych do wspólnego rozpoznania.

W pierwszej sprawie (sygn. akt III AUa 141/05) Sąd Okręgowy uznał zasadność decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: KRUS) o wyłączeniu wnioskodawcy, z dniem 1 października 2004 r., z ubezpieczenia społecznego rolników z powodu niedostarczenia w obowiązującym terminie dokumentów potwierdzających zarówno formę opodatkowania prowadzonej przez zainteresowanego działalności gospodarczej, jak i wysokości należnego za rok 2003 podatku. Sąd Okręgowy, powołując w podstawie rozstrzygnięcia art. 5 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej, stwierdził, że termin złożenia wymaganych dokumentów, jako termin zawity prawa materialnego, nie podlega przywróceniu, stąd jego niezachowanie stanowi samodzielną przesłankę do wyłączenia wnioskodawcy z rolniczego sytemu ubezpieczenia społecznego. W apelacji wnioskodawca podniósł, że zarówno KRUS, jak i sąd pierwszej instancji w nieuprawniony