Wyrok TK z dnia 26 listopada 2019, sygn. P 9/18

1. Na mocy trzech postanowień z 2 lipca 2018 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku (dalej: sąd pytający) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawne, czy art. 49 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca), w zakresie dotyczącym art. 55 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986; dalej: ustawa o KRS), jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i 2, art. 47 i art. 51 ust. 2 i 4 Konstytucji.

Pytania prawne – z uwagi na ich tożsamość przedmiotową – zostały skierowane do łącznego rozpoznania przez Trybunał.

1.1. Postępowania, w związku z którymi sąd pytający przedstawił pytania prawne, zostały zainicjowane skargami na postanowienia referendarzy sądowych przy tym sądzie dotyczące wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych. W dwóch sprawach przesłanką dokonania wpisu były prawomocne postanowienia sądów upadłościowych o pozbawieniu prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu. Z kolei w trzeciej sprawie postanowienie referendarza sądowego o dokonaniu wpisu zostało wydane w związku z zaległościami w realizacji obowiązków alimentacyjnych, na których istnienie wskazał komornik sądowy przy sądzie pytającym.

1.2. W uzasadnieniach pytań prawnych sąd pytający wyjaśnił, że po wejściu w życie ustawy zmieniającej postanowienia o dokonaniu wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych wydane w sprawach wszczętych po 14 marca 2018 r. nie wymagają już doręczenia ani nie podlegają zaskarżeniu. Wynika to wprost z art. 49 tej ustawy. W dawnym stanie prawnym takie postanowienia – jako orzeczenia kończące postępowania co do istoty