Wyrok TK z dnia 20 lipca 2004, sygn. SK 11/02

1. W skardze konstytucyjnej spółki BIMs Plus Sp. z o.o. z 26 października 2001 r. skarżąca zarzuca, że przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; dalej: ustawa wprowadzająca) jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącej kwestionowany przepis przewiduje wywłaszczenie bez pełnego ekwiwalentu za utracone uprawnienie. Według skarżącej odroczenie terminu składania wniosku o odszkodowanie o ponad dwa lata od dnia wywłaszczenia (w myśl art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej wywłaszczenie następowało z dniem 31 grudnia 1998 r., a wniosek o odszkodowanie mógł zostać złożony najwcześniej 2 stycznia 2001 r.) godzi w zasadę dopuszczalności wywłaszczenia jedynie za słusznym odszkodowaniem i pozbawia byłych właścicieli możliwości skorzystania z procedury wywłaszczeniowej, która mogłaby zagwarantować odpowiednią ochronę ich interesów.

Pismem z 16 lipca 2002 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o rozszerzenie kontroli art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej i uznanie powyższego przepisu za niezgodny także z art. 32 i art. 77 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej rozwiązanie przyjęte w przepisie kwestionowanego artykułu powoduje zróżnicowanie sytuacji prawnej wywłaszczonych w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 453 ze zm.) z sytuacją prawną wywłaszczonych na podstawie przepisów ustawy wprowadzającej. Obie kategorie wywłaszczonych, zdaniem skarżącej, powinny posiadać równe uprawnienia i obowiązki, a tymczasem ich sytuacja prawna różni się w sposób zasadniczy. Zdaniem skarżącej kwestionowany przepis narusza także art. 77 ust. 1 Konstytucji. W sytuacji zajęcia nieruchomości przed wywłaszczeniem przez Skarb Państwa lub też jednostkę samorządu terytorialnego bez tytułu prawnego i związanego z tym wyrządzenia właścicielowi szkody, właściciel może dochodzić odszkodowania jedynie na podstawie art. 73