Uzasadnienie
| WYROK |
z dnia 23 lipca 2025 r.
|
| Sygn. akt SK 110/23 |
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ |
Uzasadnienie
I
1. W skardze konstytucyjnej z 1 marca 2023 r. M.W. (dalej: skarżąca) wystąpiła o zbadanie zgodności art. 38 ust. 1 w związku
z art. 39 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, ze zm.;
dalej: u.o.z.p.) „w zakresie, w jakim umożliwia orzeczenie [s]ądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej osoby
bez jej zgody”, z art. 30, art. 47 w związku z art. 31 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji.
1.1. Skarga została sformułowana w związku z następującym stanem faktycznym:
Postanowieniem z 10 czerwca 2022 r., na podstawie wniosków Ośrodka Pomocy Społecznej w C. oraz Szpitala Powiatowego w C.,
Sąd Rejonowy w C. stwierdził potrzebę umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi
bez jej zgody. Apelacja skarżącej od tego postanowienia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 23 września
2022 r. Skarżąca nie wniosła nadzwyczajnego środka zaskarżenia na to postanowienie i wskazała je jako ostateczne orzeczenie
o prawach i wolnościach konstytucyjnych w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
1.2. W ocenie skarżącej, zakwestionowane przepisy u.o.z.p., stanowiące podstawę przymusowego umieszczenia jej w domu pomocy
społecznej bez jej zgody, naruszyły jej wolność, stanowiącą jeden z fundamentów porządku konstytucyjnego, będącą „wartością
nadrzędną, skoncentrowaną na prawach człowieka, jego godności, aktywności oraz indywidualizmie we wszystkich przejawach funkcjonowania”
(skarga, s. 3). Wolność człowieka podlega wzmożonej ochronie prawnej, która gwarantowana jest w art. 30, art. 41 ust. 1, art.
47 w związku z art. 31 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji. Konstytucja wymaga zachowania dokładnej regulacji ustawowej przesłanek pozbawienia
i ograniczenia wolności osobistej człowieka. W ocenie skarżącej, „[r]egulację ustawową w zakresie przymusowego pozbawienia
wolności winna zatem