Postanowienie TK z dnia 14 grudnia 2022, sygn. SK 112/20

1. Skarga konstytucyjna została przedstawiona na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

Skarżący, będący adwokatem, występował jako pełnomocnik z urzędu w sprawie z zakresu ochrony zdrowia psychicznego, która toczyła się w pierwszej instancji przed Sądem Rejonowym w L. z siedzibą w Ś., a w drugiej instancji przed Sądem Okręgowym w L. Z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, Sąd Okręgowy w L. postanowił przyznać skarżącemu wynagrodzenie w wysokości 180 zł plus VAT. Sąd Okręgowy w L., po rozpatrzeniu w innym składzie zażalenia skarżącego na to postanowienie, oddalił zażalenie.

W tej sytuacji skarżący zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego ze skargą konstytucyjną, zarzucając niezgodność § 14 ust. 1 pkt 3 w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18; dalej: rozporządzenie) w zakresie, w jakim przewidują w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego stawkę maksymalną opłaty za czynności adwokackie w wysokości 240 zł plus VAT, z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji. Skarżący argumentował, że zaskarżone przepisy naruszają prawo majątkowe adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu do godnego wynagrodzenia za wykonaną pracę w ten sposób, że wprowadzają górną granicę wysokości wynagrodzenia w sprawach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego nieodpowiadającą niezbędnemu nakładowi czasu pracy, stopniowi skomplikowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz wadze sprawy, przez co przerzucono obowiązek ponoszenia faktycznych kosztów świadczenia pomocy prawnej na pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Skarżący wskazał, że do określenia stawki mającej zastosowanie do postępowań z zakresu ochrony zdrowia psychicznego stosuje się § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, dotyczący