Postanowienie TK z dnia 08 czerwca 2011, sygn. SK 14/10

1. W skardze konstytucyjnej z 10 kwietnia 2009 r. skarżąca Ewa Czapska wniosła o stwierdzenie niezgodności art. 1002 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.; dalej: k.c.) w zakresie, w jakim przewiduje, że roszczenie z tytułu zachowku nie przechodzi na spadkobierców osoby uprawnionej do zachowku, którzy nie należą do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy, w sytuacji, gdy osoba uprawniona do zachowku, której roszczenie z tytułu zachowku przysługiwało, zmarła po wytoczeniu powództwa lub po uznaniu roszczenia na piśmie przez zobowiązanego do jego zaspokojenia, z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji.

1.1. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym. Skarżąca jest jedyną spadkobierczynią po swoim mężu Krzysztofie Czapskim. Krzysztof Czapski wraz z bratem Markiem byli zaś spadkobiercami ustawowymi swojej matki Krystyny Czapskiej, która w testamencie do całości spadku powołała Zamek Królewski na Wawelu – Państwowe Zbiory Sztuki w Krakowie (dalej: Zamek) i jednocześnie wydziedziczyła syna Krzysztofa. Po śmierci Krystyny Czapskiej spadek nabył Zamek. Marek Czapski zmarł 12 października 2006 r., a spadek po nim, w tym także roszczenie o zachowek, nabył w całości jego brat Krzysztof. Jeszcze przed śmiercią brata, 23 stycznia 2006 r. Krzysztof Czapski wystąpił z pozwem przeciwko Zamkowi o zasądzenie na jego rzecz kwoty 100 milionów złotych z tytułu zachowku, kwestionując zasadność wydziedziczenia. Wyrokiem wstępnym z 15 listopada 2006 r., sygn. akt I C 122/06, Sąd Okręgowy w Krakowie uznał jego roszczenie za słuszne co do zasady. Apelację od tego rozstrzygnięcia wniósł Zamek. Na rozprawie apelacyjnej strony wniosły zgodnie o zawieszenie postępowania ze względu