Postanowienie TK z dnia 03 lutego 2004, sygn. SK 18/03

1. Skarga konstytucyjna została sporządzona na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący, nabywając w październiku 1999 r. samochód osobowy, nie dopełnił, wynikającego z art. 90e ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62 ze zm.; dalej: u.d.u.), obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. W dniu przerejestrowania samochodu, tj. 10 grudnia 1999 r., uległ on wypadkowi, po czym 5 kwietnia 2000 r. sprzedał pojazd. W konsekwencji Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty przewidzianej w art. 90e u.d.u. za lata 1999 i 2000. Skarżący uregulował należność za rok 1999, zakwestionował natomiast jej zasadność w odniesieniu do roku 2000. W jego przekonaniu obowiązek uiszczenia tejże opłaty powstaje wskutek naruszenia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia o.c. w określonym terminie, a konieczność powtórnej zapłaty – z upływem 12 miesięcy od tej daty.

W dniu 26 kwietnia 2001 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w Chełmie z pozwem o ustalenie nieistnienia obowiązku wniesienia takiej opłaty za rok 2000. Sąd Rejonowy, wyrokiem z 18 lipca 2001 r. oddalił powództwo. Sąd Okręgowy w Lublinie, postanowieniem z 24 października 2001 r., sygn. akt II Ca 506/01, wydanym na skutek apelacji powoda, uchylił zaskarżony wyrok i pozew odrzucił uznając, że w sprawie występuje ujemna przesłanka procesowa w postaci niedopuszczalności drogi sądowej. Sąd Okręgowy powołał się przy tym na brzmienie art. 1 i 2 § 1 k.p.c. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 kwietnia 2000 r., K. 23/99 (OTK ZU nr 3/2000, poz. 89), w którym Trybunał stwierdził, że opłata o której mowa ma – podobnie jak i stosunek prawny zachodzący pomiędzy osobą zobowiązaną do jej uiszczenia a Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym –