Wyrok TK z dnia 24 kwietnia 2018, sygn. SK 27/16

1. Skarżący, D.K., zakwestionował zgodność art. 126 § 1 w związku z art. 126 § 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.; dalej: k.k.w.) „w zakresie, w jakim wyżej wymieniony przepis nie umożliwia [s]kazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności na wykorzystanie przysługującego mu prawa własności zgodnie z własną wolą, tj. nie pozwala na korzystanie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności ze zgromadzonych środków finansowych, w tym także nie pozwala na przeznaczenie tychże środków finansowych na poczet spłaty grzywny orzeczonej na rzecz [s]kazanego przez [s]ąd [r]ejonowy (…)”, z art. 64 Konstytucji.

Skargę konstytucyjną wniesiono na tle poniżej opisanego stanu faktycznego:

D.K. zwrócił się do dyrektora aresztu śledczego o dokonanie przelewu z jego środków, zgromadzonych na podstawie art. 126 § 1 k.k.w. (określanych jako „żelazna kasa” lub tzw. żelazna kasa), na poczet spłaty grzywny nałożonej na niego jako skazanego przez sąd rejonowy. Dyrektor aresztu śledczego decyzją z 19 listopada 2015 r. prośbę skarżącego rozpatrzył odmownie ze względu na brak prawomocnego orzeczenia o zamianie grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności lub zastępczą karę aresztu, a następnie 7 grudnia 2015 r. decyzję tę podtrzymał, wskazując na brak nowych okoliczności lub faktów. Po rozpoznaniu skargi D.K., sąd okręgowy postanowieniem z 18 grudnia 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję dyrektora aresztu śledczego w mocy. Na postanowienie to skarżącemu zażalenie nie przysługiwało.

Skarżący stwierdził, że w jego sprawie doszło do naruszenia przysługującego mu prawa własności, gdyż zaskarżona regulacja ogranicza jego swobodę dysponowania zgromadzonymi środkami majątkowymi.

Zdaniem skarżącego, prawa podlegające ochronie na podstawie art. 64 Konstytucji przysługują także osobom odbywającym karę pozbawienia wolności. Tymczasem art. 126 § 1 w związku z art. 126 §