Postanowienie TK z dnia 24 października 2000, sygn. SK 31/99

1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 lipca 1999 r. Adam R. domaga się stwierdzenia, iż art. 1, art. 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz. 65) oraz Układ między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, zawarty w Waszyngtonie 16 lipca 1960 r. (niepublikowany) są niezgodne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzuca naruszenie art. 2 (zasada niedziałania prawa wstecz), art. 21 ust. 2, art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 3 konstytucji. Art. 2 kwestionowanej ustawy przewiduje, że wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych. Z kolei art. 5 ust. 2 ustawy stanowi, że stosuje się ją również do nieruchomości, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umów zawartych przed ogłoszeniem ustawy.

Na podstawie powołanych przepisów Minister Finansów w 1971 r. wydał decyzje administracyjne stwierdzające, iż wskazane w nich nieruchomości przeszły na rzecz Skarbu Państwa, który następnie został ujawniony w księgach wieczystych jako właściciel. Decyzje dotyczyły nieruchomości położonych w Krakowie przy ul.: Modrzewiowej nr 17, Basztowej 18, Św. Marka 37 (decyzje z 19 lipca 1971 r.), Karmelickiej 4 i 6 (decyzje z 24 października 1971 r.). Pochodzące sprzed 1939 r. wpisy w księgach wieczystych wskazywały, że trzy pierwsze nieruchomości stanowiły własność Mariana i Michaliny D., natomiast dwie pozostałe – spółki z o.o. “Bagatela”, której Marian D. był udziałowcem. Jedyna