Wyrok TK z dnia 08 lipca 2025, sygn. SK 33/23

1. W skardze konstytucyjnej z 10 listopada 2021 r. skarżący wniósł o zbadanie zgodności art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111; dalej: u.ś.r. lub ustawa o świadczeniach) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnuka osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, który sprawuje nad tą osobą pełną opiekę i w związku z tym zrezygnował z zatrudnienia, gdy istnieją spokrewnione w pierwszym stopniu osoby niesprawujące ze względu na swój stan zdrowia opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 i art. 69 Konstytucji.

1.1. Skarga została oparta na następującym stanie faktycznym. Skarżący jest osobą, która sprawuje opiekę nad babcią będącą w zaawansowanym wieku. Babcia skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący, w ramach całodobowej opieki nad babcią, zmuszony był do rezygnacji z podjęcia pracy oraz nie ma możliwości uzyskiwania innych dochodów. Skarżący zrezygnował z zasiłku opiekuńczego i następnie złożył wniosek o udzielenie mu świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżącemu odmówiono świadczenia na podstawie stwierdzenia, że przysługuje ono osobom, które są na mocy art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359; dalej: k.r.o.) zobowiązane w pierwszej kolejności do zajmowania się osobą niepełnosprawną. Dzieci osoby starszej nie zajmują się nią ze względu na ich zły stan zdrowia. Nie mają także orzeczenia o niepełnosprawności, które otwierałoby drogę do zastosowania art. 17 ust. 1a pkt 1-3 u.ś.r., co uniemożliwia skarżącemu uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego.

1.2. Skarżący wyczerpał drogę sądową i