Wyrok TK z dnia 16 grudnia 2003, sygn. SK 34/03

1. W skardze konstytucyjnej z 18 lutego 2003 r., uzupełnionej pismem procesowym z 31 marca 2003 r., Rafał Haniak domagał się uznania za niezgodny z Konstytucją art. 32 w związku z art. 31 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej: ustawa o kosztach). Przepisom tym zarzucił, iż naruszają one zasadę zaufania obywateli do państwa, wyprowadzoną z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasadę określoności przepisów wyprowadzoną z zasady pewności prawa (art. 2 i art. 7 Konstytucji) oraz konstytucyjną zasadę prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Istota zarzutu sprowadza się do tego, iż żaden przepis ustawy o kosztach nie przewiduje górnej granicy wpisu ostatecznego w sprawie o rozwód. Wpis ten, jak wynika z kwestionowanych przepisów, ustala sąd, biorąc pod uwagę stan majątkowy stron obciążonych kosztami i stopień zawiłości sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż w toku rozprawy rozwodowej zdecydował wraz z żoną o domaganiu się rozwodu bez orzekania o winie; nie mieli wspólnych małoletnich dzieci. Ponadto małżonkowie przedstawili zgodny wniosek co do podziału majątku. W konsekwencji wyrok rozwodowy zapadł na pierwszej rozprawie, po przeprowadzeniu wcześniejszego postępowania pojednawczego. W ocenie skarżącego, sprawa nie była więc zawiła. Mimo to, sąd – ustaliwszy wpis tymczasowy na 600 zł – wpis ostateczny określił w wysokości 3.000 zł, obciążając skarżącego kwotą 2.000 zł. Taka wysokość wpisu, zdaniem skarżącego, nie miała uzasadnienia także w stanie majątkowym jego i jego żony. Sąd Apelacyjny, postanowieniem z 30 września 2002 r., oddalił zażalenie skarżącego na wydane przez sąd I instancji rozstrzygnięcie o kosztach. Tym samym rozstrzygnięcie to stało się ostateczne.

Przedstawiając treść kwestionowanych przepisów skarżący dowodził, iż zarówno „zawiłość sprawy” jak i „stan majątkowy strony”, a zatem zawarte w art. 31 ust. 2