Wyrok TK z dnia 02 października 2006, sygn. SK 34/06

1. W skardze konstytucyjnej z 6 stycznia 2006 r. Ryszard Grzywacz domagał się stwierdzenia, art. 50510 § 3 k.p.c. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z 1 września 2005 r. oddalił jego powództwo o zapłatę skierowane przeciwko Firmie Motoryzacyjnej Ligięza, sp. z o.o. Powód zaskarżył ten wyrok apelacją, która 28 listopada 2005 r. została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze. Mimo że powód żądał przeprowadzenia rozprawy, sąd na podstawie art. 50510 § 3 k.p.c. rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, co wskazuje, że dyskrecjonalnie uznał zarzuty apelacji za oczywiście bezzasadne.

Zdaniem skarżącego, zasadnicze znaczenie dla uzasadnienia jego zarzutu mają dwie kwestie: sprawiedliwości proceduralnej i tożsamości konstytucyjnej sądu. Na prawo do sądu, regulowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji, składa się prawo do sprawiedliwej procedury. Wprawdzie pojęcie sprawiedliwości proceduralnej nie zostało sprecyzowane w Konstytucji, jednak się przyjmuje, że składa się na nie kilka elementów, a mianowicie: możność bycia wysłuchanym, ujawnianie motywów rozstrzygnięcia, co umożliwia kontrolę rozumowania sądu i pozwala wyeliminować dowolność i arbitralność rozstrzygnięć. Art. 78 Konstytucji przewiduje wprost możliwość zaskarżenia orzeczeń pierwszej instancji, a art. 176 ust. 1 Konstytucji stanowi, że postępowanie jest co najmniej dwuinstancyjne. W ocenie skarżącego, zawarte w art. 45 ust. 1 Konstytucji wymagania sprawiedliwości i jawności postępowania odnoszą się także do rozpoznania sprawy w drugiej instancji. Wynika stąd, że strona nie może być pozbawiona możliwości przedstawienia swych racji. Pojęcie tożsamości konstytucyjnej sądu oznacza, zdaniem skarżącego, niedopuszczalność przekształcenia sądu w rodzaj biurokracji sądowej. Tożsamość ta jest wyznaczana przede wszystkim przez niezależność, bezstronność i niezawisłość sądu, ale także przez odrzucenie dowolności i arbitralności, zapewnienie udziału zainteresowanych podmiotów w postępowaniu, traktowaniu jawności jako zasady, wydawaniu