Wyrok TK z dnia 27 grudnia 2004, sygn. SK 35/02

1. Zdaniem skarżących, wydanie przez Ministra Finansów rozporządzenia z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 2, poz. 3 ze zm.), w którego § 2b określono krąg podatników obejmujący również „jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej”, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), jest niezgodne z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie bowiem do art. 217 Konstytucji, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.

Dlatego też – zdaniem skarżących – wskazanie w § 2b ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. jako podatników podatku akcyzowego „jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej” (co objęło również spółki cywilne), w sposób ewidentny narusza powołany przepis Konstytucji. Określenie przez Ministra Finansów przypadków, gdy podatnikami podatku akcyzowego są osoby lub jednostki „inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych”, formalnie wynikało bowiem z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 35 ust. 4 ustawy o VAT, lecz upoważnienie to przestało być aktualne z chwilą wejścia w życie Konstytucji RP, co nastąpiło z dniem 17 października 1997 r. Z tego też względu należało uznać, iż z uwagi na ustaloną konstytucyjnie wyłączność ustawy dla normowania wszystkich istotnych elementów stosunku podatkowego, upoważnienie dla Ministra Finansów, zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy o VAT, utraciło moc prawną. Dla skarżących jest oczywiste, że regulacja ta narusza art. 217 Konstytucji, ponieważ w ustawie o VAT obowiązek podatkowy nałożony jest jedynie na importerów i producentów wyrobów akcyzowych.

W konkluzji