Wyrok TK z dnia 17 lutego 2004, sygn. SK 39/02

1. Pismem z 18 maja 2002 r. Rafał Rutkowski złożył skargę konstytucyjną, zarzucając art. 73 § 2 kodeksu postępowania karnego (dalej: kodeks, k.p.k.) niezgodność z art. 42 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. Tymczasowo aresztowanemu skarżącemu (podejrzanemu o popełnienie czynu, wypełniającego znamiona przestępstwa z art. 13 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198, tj. o usiłowanie wprowadzenia do obrotu znacznej ilości narkotyków), zarządzeniem wydanym na podstawie zaskarżonego przepisu, udzielono zezwolenia na porozumiewanie się z obrońcą wyłącznie w obecności osoby upoważnionej przez prokuratora. Tego rodzaju zarządzenie prokuratora jest w świetle art. 459 § 2 w zw. z art. 465 § 1 i 466 § 1 k.p.k. niezaskarżalne. Zgodnie z § 112 Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 1992 r., Dz. U. Nr 38, poz. 163 ze zm.; dalej: Regulamin) zastrzeżenie prokuratora powinno mieć charakter wyjątkowy – podyktowany rzeczywistą potrzebą zabezpieczenia interesów postępowania.

Zdaniem skarżącego kwestionowany przepis – w odniesieniu do osób, wobec których toczy się postępowanie karne – narusza zasady prawa do obrony oraz zaskarżalności orzeczeń. Prawo do obrony może być ograniczone jedynie na warunkach określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, tymczasem zastrzeżenie obecności osoby trzeciej (upoważnionej przez prokuratora), przy porozumiewaniu się obrońcy z podejrzanym w ciągu 14 dni od zastosowania tymczasowego aresztowania, nie jest konieczne w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia jego bezpieczeństwa ani porządku publicznego. Skarżący wskazał, że obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o