Wyrok TK z dnia 14 marca 2006, sygn. SK 4/05

1. W skardze konstytucyjnej z 23 września 2004 r. skarżąca wystąpiła o stwierdzenie niezgodności art. 109 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 78 i art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z 30 czerwca 2004 r. Sąd Rejonowy w Lublinie zarządził syndykowi masy upadłości Centrum Usług Medycznych – sp. z o.o. obowiązek wypowiedzenia, na podstawie art. 109 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego, umów najmu zawartych ze skarżącą. W następstwie tego postanowienia syndyk wypowiedział te umowy.

Skarżąca zwraca uwagę, że ustawa dopuszcza w art. 109 wypowiedzenie umów najmu lub dzierżawy zawartych przez upadłego tylko w ściśle określonych wypadkach. Jednocześnie ustawa nie przewiduje udziału najemcy ani dzierżawcy w charakterze strony w postępowaniu sądowym w przedmiocie wypowiedzenia umów najmu i dzierżawy, ani nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu w tej sprawie. Tym samym zaskarżony przepis narusza prawo do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji. W ocenie skarżącej, takie rozwiązanie jest również niezgodne z zasadą równości, ponieważ prowadzi do niedopuszczalnego różnicowania najemców w zależności od tego, czy zawarli umowy najmu z podmiotami upadłymi. Inne podmioty niż kontrahenci upadłego mogą korzystać z sądowej drogi dochodzenia roszczeń z tytułu umów najmu lub dzierżawy. Zaskarżony przepis ustanawia ponadto ograniczenia ochrony praw majątkowych zagwarantowanych w art. 64 ust. 1 Konstytucji, pomimo że nie zachodzą podstawy określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Prokurator Generalny w piśmie z 7 czerwca 2005 r. wyraził pogląd, że przepisy art. 109