Wyrok TK z dnia 16 czerwca 2009, sygn. SK 42/08

1. W skardze konstytucyjnej z 12 kwietnia 2007 r. skarżący zakwestionował zgodność art. 8 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149, ze zm.; dalej: ustawa) z art. 64 Konstytucji.

Skarga została złożona na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

Postanowieniem z 14 grudnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego w niniejszej sprawie Edwarda Bieleckiego, uznał za nieważny wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 14 czerwca 1952 r. oraz postanowienie Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie z 29 sierpnia 1952 r., w którym brat Edwarda Bieleckiego – Władysław Bielecki – został skazany na karę śmierci za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a orzeczona kara została wykonana 25 października 1952 r.

Po uznaniu wyroku za nieważny skarżący zwrócił się z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania i zadośćuczynienia do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Na mocy wyroków sądów wojskowych (uznanych za nieważne) Józef Bielecki (ojciec Władysława Bieleckiego) został stracony, zaś matka Władysława i Edwarda Bieleckich, a żona Józefa Bieleckiego, zmarła przed wejściem w życie ustawy z 1991 r. Wyrokiem z 23 października 2006 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego Edwarda Bieleckiego o odszkodowanie i zadośćuczynienie przewidziane w art. 8 ust. 1 ustawy, stwierdzając, że Edward Bielecki, jako brat straconego Władysława Bieleckiego, nie jest osobą uprawnioną, na którą przechodziłyby w razie śmierci skazanego uprawnienia do odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę od Skarbu Państwa, gdyż nie przysługuje mu czynna legitymacja do dochodzenia przed sądem tych roszczeń. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z 14 grudnia 2006 r.