Wyrok TK z dnia 23 maja 2005, sygn. SK 44/04

1. Skargą konstytucyjną z 1 czerwca 2004 r. pełnomocnik Jacka B. wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 632 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim w sprawach z oskarżenia prywatnego, w razie umorzenia postępowania karnego przeciwko oskarżonemu z powodu przedawnienia karalności, kosztami procesu nakazuje obciążyć oskarżyciela prywatnego, z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, a także o stwierdzenie niezgodności art. 101 § 2 i art. 102 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.; dalej: k.k.) z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Podstawą do zainicjowania postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej był wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 15 stycznia 2004 r. (sygn. akt IV Ka 285/03), zgodnie z którym z powodu wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej wyłączającej postępowanie (przedawnienie karalności przestępstwa) w oparciu o art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. i art. 102 k.k. tenże sąd umorzył postępowanie karne. Ponadto na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. zasądził od oskarżyciela prywatnego na rzecz oskarżonego kwotę 420 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym oraz koszty sądowe za postępowanie odwoławcze.

Zasądzenie kosztów procesu od oskarżyciela prywatnego w razie umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności jest – w świetle zaskarżonego art. 632 pkt 1 k.p.k. – obligatoryjne. W opinii skarżącego, wadą tego przepisu jest to, że zrównane zostały w kwestii ciężaru kosztów dwie różne sytuacje – uniewinnienie oraz umorzenie z powodu przedawnienia karalności. Takie zrównanie wyrażone przez alternatywę „lub”