Postanowienie TK z dnia 06 czerwca 2018, sygn. SK 44/15

1. W skardze konstytucyjnej z 23 stycznia 2015 r. 10 skarżących wystąpiło o stwierdzenie, że art. 87 § 3 w związku z art. 302 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim pozbawia osobę niebędącą stroną prawa do drogi sądowej w przypadku wydania przez prokuratora decyzji na podstawie art. 87 § 3 k.p.k. o odmowie udziału pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym. Ponadto skarżący wnieśli o zwrot kosztów postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: zarządzeniami z 6, 17 i 21 października 2014 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w B., na podstawie art. 87 § 3 k.p.k. in fine a contrario, postanowił odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu, tj. przesłuchaniu w charakterze świadków skarżących, ich pełnomocnika, z uwagi na to, że nie wymaga tego obrona interesów osób niebędących stroną. Prokurator stwierdził, że ustawa nie precyzuje, kiedy interesy uczestnika postępowania wymagają ustanowienia pełnomocnika; nie mogą być to jednak interesy abstrakcyjne. W ocenie prokuratora, sformułowanie zawarte w art. 87 § 3 k.p.k. wskazuje, że dopuszczenie do udziału pełnomocnika osoby niebędącej stroną wymaga nie tylko tego, by osoba ta miała w ogóle interes w procesie karnym, lecz także tego, aby interes ten wymagał obrony za pośrednictwem pełnomocnika. Prokurator stwierdził ponadto, że konieczność przesłuchania w charakterze świadków pracowników przedsiębiorstwa w realiach prowadzonego postępowania przygotowawczego nie prowadzi do wniosku, iż obrona interesów tych osób niebędących stroną wymaga ustanowienia przez nich pełnomocnika. Prokurator dodał, że w danej sprawie przepis ten mógłby natomiast znaleźć zastosowanie odnośnie do właściciela przedsiębiorstwa, mając na