Postanowienie TK z dnia 22 września 2021, sygn. SK 49/20

1. 3 lutego 2020 r. została wniesiona skarga konstytucyjna A.B. (dalej: skarżący) o stwierdzenie, że art. 81 § 1a i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia zarządzenia prezesa sądu o odmowie zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony złoży na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. (błędnie wskazaną w treści skargi – art. 181 § 2) uzasadniony wniosek o wyznaczenie nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji.

Sprawa została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym:

Zarządzeniem wyznaczono A.B. obrońcę z urzędu. A.B. wystąpił do sądu rejonowego o zmianę wyznaczonego obrońcy z urzędu, uzasadniając to bierną postawą obrońcy w prowadzonym postępowaniu, a także brakiem zaufania do tego obrońcy i nieudzieleniem przez niego odpowiedzi na korespondencję skarżącego. Przewodniczący wydziału karnego sądu rejonowego zarządzeniem z 17 lipca 2019 r. nie uwzględnił wniosku i odmówił zmiany wyznaczonego obrońcy z urzędu. A.B. wniósł zażalenie na to zarządzenie. Zarządzeniem z 31 lipca 2019 r. odmówiono przyjęcia zażalenia złożonego na zarządzenie z 17 lipca 2019 r. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że zażalenie przysługuje jedynie na orzeczenie odmawiające wyznaczenia obrońcy. Zarządzenie to zostało zaskarżone wniesionym przez skarżącego zażaleniem. 12 września 2019 r. sąd okręgowy wydał postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie utrzymał w mocy. Od wydanego postanowienia nie został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia.

Wyjaśniając zarzut niekonstytucyjności kwestionowanych w petitum skargi konstytucyjnej przepisów, skarżący stwierdził, że prezes sądu lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy, decydujący o sposobie rozstrzygnięcia wniosku oskarżonego