Postanowienie TK z dnia 23 kwietnia 2025, sygn. SK 5/23

1. Wskazana w komparycji skarga konstytucyjna z 12 kwietnia 2021 r. (data wpływu) została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

1.1. Od 2008 r. skarżący ubiega się o przyznanie prawa do rekompensaty za dwie nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Polski. Po stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej w sprawie jednej z tych nieruchomości i po rozpoznaniu sprawy na nowo Wojewoda Mazowiecki, decyzją z 2019 r., odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty. Decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2019 r. utrzymano w mocy niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie w oparciu o stwierdzenie, że wymogiem prawa do rekompensaty jest przesiedlenie się właściciela pozostawionych nieruchomości na tereny Polski w jej obecnych granicach oraz że za właściciela pozostawionych nieruchomości można uznać jedynie osobę, która uzyskała tytuł własności takich nieruchomości najpóźniej 1 września 1939 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 2019 r. uchylono decyzje odmawiające skarżącemu prawa do rekompensaty, lecz w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) uchylił wyrok WSA i oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2019 r. W tym stanie rzeczy skarżący wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze skargą konstytucyjną.

1.2. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097; dalej: ustawa zabużańska) oraz art. 1 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy zabużańskiej w zakresie, w jakim uzależniają prawo do rekompensaty właściciela pozostawionych nieruchomości, mającego na byłych terenach Rzeczypospolitej Polskiej główne miejsce zamieszkania, od przesiedlenia się (repatriacji) w obecne granice