Postanowienie TK z dnia 27 stycznia 2004, sygn. SK 50/03

1. W skardze konstytucyjnej z 10 czerwca 2004 r. Robert Dobies zarzucił niezgodność art. 156 § 5 kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) z art. 42 ust. 2 Konstytucji oraz art. 159 w związku z art. 465 § 2 k.p.k. z art. 77 ust. 2 Konstytucji.

Zarzuty te zostały sformułowane na tle następującego stanu faktycznego. Robert Dobies został aresztowany tymczasowo. W toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania przygotowawczego wystąpił o udostępnienie akt sprawy. 31 stycznia 2003 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w Gdańsku wydał zarządzenie odmawiające ich udostępnienia. W uzasadnieniu powołano się na charakter śledztwa oraz przepisy kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którymi udostępnianie akt w toku postępowania przygotowawczego ma charakter fakultatywny. Prokuratura Apelacyjna w Gdańsku, postanowieniem z 28 lutego 2003 r., nie uwzględniła zażalenia skarżącego i utrzymała w mocy zaskarżone zarządzenie. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, iż jawność postępowania przygotowawczego nie może kolidować z zadaniami tego postępowania wynikającymi z art. 297 k.p.k. Postępowanie w sprawie ma charakter wielopodmiotowy i zachodzi możliwość pojawienia się nowych wątków, dlatego nie jest uzasadnione ujawnianie obrońcy jednego z podejrzanych zgromadzonego materiału dowodowego. Ponieważ decyzja o ujawnieniu do czasu zakończenia czynności w postępowaniu przygotowawczym ma charakter fakultatywny, zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu.

Skarżący ocenia, iż treść art. 156 § 5 k.p.k., który to przepis pozostawia uznaniu prokuratora decyzję o udostępnieniu akt podejrzanemu, narusza prawo do obrony, przysługujące – według art. 42 ust. 2 Konstytucji – we wszystkich stadiach postępowania karnego. Powołany przepis Konstytucji, zdaniem skarżącego, zawiera odniesienie do europejskiego standardu w zakresie dostępu tymczasowo aresztowanego do akt sprawy. Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w art. 5 § 4 gwarantuje prawo osoby pozbawionej wolności do uzyskania niezwłocznej kontroli zasadności i legalności tegoż pozbawienia wolności. Skarżący przywołuje wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z