Postanowienie TK z dnia 08 kwietnia 2025, sygn. SK 52/22

1. Po wydaniu przez Sąd Okręgowy w W. wyroku z 18 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) L.S. (dalej: skarżąca), jako pozwana, wniosła apelację, a wraz z nią złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od apelacji. Sąd Apelacyjny w W., postanowieniem z 11 marca 2021 r. (sygn. akt […]), oddalił ten wniosek. Skarżąca, chcąc zaskarżyć wskazane postanowienie, wniosła o sporządzenie i doręczenie jego uzasadnienia. Postanowieniem z 31 marca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w W. odrzucił ten wniosek, a zarazem odrzucił apelację skarżącej jako nieopłaconą. Również to postanowienie skarżąca zaskarżyła zażaleniem. Postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w W. wskazane zażalenie jednak oddalił, zastrzegając, że zgodnie z wnioskiem skarżącej – na podstawie art. 380 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.) – objął kontrolą niepodlegające odrębnemu zaskarżeniu postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podzielając zapadłe wcześniej w tym względzie rozstrzygnięcie. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]), doręczone skarżącej 9 sierpnia 2021 r., zostało wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

W skardze konstytucyjnej z 8 listopada 2021 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności art. 3942 w związku z art. 373 k.p.c. w zakresie, w jakim „nie daje podstaw do zażalenia na odmowę zwolnienia z kosztów sądowych złożonego wraz [z] apelacją, co oznacza doprowadzenie do wykluczenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego w zakresie złożonego wraz z apelacją wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych[,] uniemożliwiając stronie postępowania zaskarżenie orzeczenia wydanego faktycznie jako orzeczenie pierwszoinstancyjne, pierwszy raz”, z art. 78 w związku z art. 176 ust.