Wyrok TK z dnia 16 lipca 2007, sygn. SK 61/06

1. Mariusz Kaźmierczyk skargą konstytucyjną z 27 marca 2006 r. wniósł o stwierdzenie, że art. 76 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.; dalej: k.r.o.) w zakresie, w jakim uniemożliwia uznanie dziecka po jego śmierci, o ile nie pozostawia ono zstępnych, jest niezgodny z art. 51 ust. 4 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Skarżący twierdzi, że z jego związku z Magdaleną Szafirowicz przyszła na świat córka Marianna, ale dziecko urodziło się martwe. Urząd Stanu Cywilnego w Gdańsku wpisał w akcie urodzenia dziecka w rubryce „nazwisko dziecka” – nazwisko matki i w rubryce „nazwisko ojca” – nazwisko matki. Skarżący wystąpił do Prokuratury Rejonowej w Gdańsku o wytoczenia powództwa w celu ustalenia jego ojcostwa. Prokuratura Rejonowa Gdańsk-Południe pismem z 30 listopada 2004 r. odmówiła wytoczenia powództwa o ustalenie ojcostwa. Skarżący wraz z Magdaleną Szafirowicz wystąpił do Sądu Rejonowego w Gdańsku o sprostowanie aktu urodzenia poprzez zmianę nazwiska rodowego ojca z „Szafirowicz” na „Kaźmierczyk”. Sąd postanowieniem z 30 maja 2005 r. oddalił wniosek. Postanowieniem z 12 października 2005 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił apelację wnioskodawców.

W ocenie skarżącego dane dotyczące ojca dziecka zawarte w akcie urodzenia są nieprawdziwe. Organy władzy publicznej, odmawiając sprostowania tych informacji, naruszyły zasadę demokratycznego państwa prawnego, z której wynika m.in. możliwość ustalenia stanu cywilnego każdej osoby zgodnie z prawdą. Kwestionowany przepis narusza ponadto prawo do usunięcia sprostowania informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych sprzecznie z rzeczywistością. Jest niezgodny z art. 51 ust. 4 Konstytucji, ponieważ nie umożliwia zapewnienia pełnej i prawdziwej informacji o istotnych elementach dotyczących faktu urodzenia i pochodzenia zmarłego dziecka.

2. Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z 26 września