Wyrok TK z dnia 06 kwietnia 2016, sygn. SK 67/13

1. w przedstawionej Trybunałowi skardze konstytucyjnej z 27 lutego 2013 r. Marcin Kozieł (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.43.296, ze zm.; dalej: kpc) w zakresie, w jakim do podlegających zwróceniu od strony przegrywającej sprawę kosztów celowego dochodzenia praw i celowej obrony przepis ten nie zalicza kwoty podatku od towarów i usług doliczonej do ustalonego według norm przepisanych wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru strony ponoszącej ciężar tego podatku, z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ponadto skarżący wniósł o  stwierdzenie, że § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.163.1348, ze zm.; dalej: roa) w zakresie, w jakim przepis ten wyklucza możliwość zasądzenia od strony przegrywającej sprawę zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru powiększonego o kwotę podatku od towarów i usług, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

1.1. Skarga konstytucyjna została złożona na tle następującego stanu faktycznego. 24 kwietnia 2012 r. skarżący wniósł do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pozew przeciwko ubezpieczycielowi o zapłatę z tytułu zaniżonego odszkodowania za szkodę w pojeździe. Żądanie pozwu obejmowało również zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych skarżący zaliczył: opłatę od pozwu, koszt sporządzenia prywatnej opinii biegłego rzeczoznawcy, opłatę skarbową od pełnomocnictwa, zwrot wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych (600 zł netto), a także kwotę podatku od towarów i usług (23% VAT) od takiego wynagrodzenia. Pozwany, już po wytoczeniu powództwa, wypłacił skarżącemu żądane kwoty w zakresie roszczenia głównego, odsetek i kosztów opinii biegłego. Skarżący cofnął powództwo, podtrzymując żądanie zwrotu kosztów procesu. Sąd rejonowy, postanowieniem z 2 lipca 2012 r. (w sprawie III C 466/12), umorzył postępowanie, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 758 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na zasądzoną sumę składały się kwoty: 141 zł opłaty uiszczonej od pozwu, 17 zł opłaty od pełnomocnictwa oraz