Wyrok TK z dnia 18 kwietnia 2023, sygn. SK 75/19

1. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującym stanem faktycznym.

Decyzją z 25 kwietnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) odmówił skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazując, że ubezpieczony został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, jednak nie udowodnił wymaganego 30-letniego okresu składkowego oraz 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku i przed powstaniem niezdolności do pracy.

Wyrokiem z 2 października 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie skarżącego od decyzji ZUS.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 2 grudnia 2014 r. zmienił zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej instancji i decyzję organu rentowego oraz przyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 marca 2013 r. do 30 kwietnia 2015 r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez organ rentowy Sąd Najwyższy wyrokiem z 5 kwietnia 2016 r. uchylił wskazany wyżej wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd ten wyrokiem z 21 lipca 2016 r. oddalił apelację skarżącego z uwagi na to, że skarżący nie udowodnił wymaganych 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy oraz nie spełnił warunku do przyznania renty jedynie na podstawie stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy oraz długiego stażu ubezpieczeniowego. Uzasadniając wyrok, Sąd Apelacyjny wskazał, że skarżący był wprawdzie całkowicie niezdolny do pracy, ale nie legitymował się 30-letnim okresem składkowym, gdyż łączny okres składkowy wynosił 11 lat, 11 miesięcy i 10 dni. Sąd Apelacyjny uznał, w świetle wykładni przedstawionej przez Sąd Najwyższy w wyroku wydanym w przedmiotowej sprawie, że „nie jest możliwe zastosowanie art. 10 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zaliczenie do okresu składkowego, o którym mowa w art. 58 ust.