Wyrok TK z dnia 01 kwietnia 2008, sygn. SK 96/06

1. Art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.; dalej: ustawa emerytalna) przewiduje dwa sposoby obliczania podstawy wymiaru emerytury i renty. Co do zasady, wymiar emerytury lub renty jest obliczany w oparciu o składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę (art. 15 ust. 1 ustawy emerytalnej). Na wniosek zainteresowanego, dopuszczalne jest jednak także obliczenie podstawy wymiaru emerytury lub renty inną metodą, tj. w oparciu o dane dotyczące składek płaconych podczas 20 lat kalendarzowych, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (art. 15 ust. 6 ustawy emerytalnej).

2. Halina Skrzyniarz (dalej: skarżąca) pismem z 22 czerwca 2006 r. wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15 ust. 1 ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim przepis ten ogranicza prawo wyboru 10 kolejnych lat do ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z art. 32 ust. 1 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z zarządzeniem sędziego TK z 11 września 2006 r., pismem z 5 października 2006 r. uzupełniła braki formalne skargi konstytucyjnej, wskazując wprost jako dodatkowe wzorce kontroli także – uwzględnione pierwotnie jedynie w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej – art. 2 oraz art. 65 ust. 2 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna została złożona na tle następującego stanu faktycznego:

H. Skrzyniarz w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego złożyła we wrześniu 2004 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) wniosek o przyznanie emerytury, dołączając