Postanowienie TK z dnia 17 kwietnia 2024, sygn. SK 98/22

1. W skardze konstytucyjnej z 6 kwietnia 2021 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. (dalej: skarżący) wniosło o stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 222 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 18 zdanie drugie i w związku z art. 134 ust. 1a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji.

1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego:

Postanowieniem z 20 maja 2020 r. (sygn. akt […]) sędzia-komisarz w Sądzie Rejonowym w G. VI Wydział Gospodarczy orzekł, że skarżący jest zobowiązany do zapłaty kwoty 4.329.000,88 zł na rzecz masy upadłości […] Spółki Akcyjnej w G. Zażalenie skarżącego zostało oddalone postanowieniem Sądu Rejonowego w G. Wydział VI Gospodarczy z 24 listopada 2020 r. (sygn. akt […]), doręczonym skarżącemu 5 stycznia 2021 r.

1.2. Zdaniem skarżącego, zastosowanie w jego sprawie zakwestionowanej regulacji prawnej doprowadziło do tego, że zażalenie na postanowienie sędziego-komisarza nie zostało rozpoznane przez bezstronny sąd odwoławczy, ponieważ rozpatrywali je sędziowie należący do tego samego wydziału co sędzia-komisarz, który orzekał w pierwszej instancji. W ocenie skarżącego, funkcjonowanie dwuinstancyjnego sądu w ramach jednego wydziału sądowego nie gwarantuje bezstronnego rozpoznania wniesionych środków zaskarżenia, skoro sędzia-komisarz i sędziowie rozpoznający zażalenie na jego decyzje pracują w tej samej strukturze organizacyjnej, tj. w tym samym wydziale gospodarczym sądu rejonowego, a przez to nie są bezstronni podczas kontroli orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. W wypadku, gdy osoby orzekające w obu instancjach pracują w jednym wydziale sądowym, pozostają ze sobą w relacjach towarzysko-pracowniczych, które mogą