Postanowienie TK z dnia 13 czerwca 2017, sygn. Ts 1/17

W skardze konstytucyjnej z 29 grudnia 2016 r., sporządzonej przez pełnomocnika, B.S. i C.P. (dalej: skarżące) zakwestionowały zgodność z Konstytucją art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682, ze zm.; dalej: k.r.o.). Skarżące zarzuciły, że zakwestionowany przepis k.r.o. w zakresie, w jakim „nie umożliwia zawarcia małżeństwa przez dwie osoby tej samej płci, a co najmniej nie przewiduje jakiejkolwiek formy prawnej instytucjonalizacji związków tworzonych przez osoby tej samej płci”, jest niezgodny z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 30 Konstytucji.

Skarżące złożyły do Urzędu Stanu Cywilnego (dalej: USC) w Ł. oświadczenia zawierające – przewidziane w art. 4 k.r.o. – zapewnienie o nieistnieniu przeszkód wyłączających zawarcie małżeństwa. W pismach z listopada 2015 r. Kierownik USC w Ł. zawiadomił skarżące o odmowie przyjęcia ich oświadczeń, wyjaśniając że polski porządek prawny nie przewiduje możliwości zawarcia związku małżeńskiego przez osoby tej samej płci. Podkreślił też, że w świetle art. 1 § 1 k.r.o. oraz art. 18 Konstytucji małżeństwo jest związkiem kobiety i mężczyzny. Skarżące wystąpiły z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Ł. (dalej: Sąd Rejonowy) o rozstrzygnięcie, czy przyczyny wskazane w piśmie uzasadniają odmowę przyjęcia przez Kierownika USC w Ł. oświadczeń skarżących o wstąpieniu w związek małżeński. Postanowieniem z lutego 2016 r. Sąd Rejonowy uznał, że przyczyny wskazane w zawiadomieniach z listopada 2015 r., uzasadniają takie stanowisko Kierownika USC w Ł. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd odwołał się do treści art. 18 Konstytucji oraz art. 1 k.r.o. i podkreślił, że w świetle tych przepisów „małżeństwo traktowane jest jako związek kobiety i mężczyzny, więc rozciąganie definicji instytucji małżeństwa i rodziny na partnerstwo osób tej samej płci należy uznać