W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 6 czerwca 2016 r. (dana nadania) M.B. (dalej: skarżący) wystąpił
o zbadanie zgodności art. 117 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101, ze zm.;
dalej: kpc) w zakresie, „w jakim umożliwia oddalenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego pomimo, że strona
została częściowo lub w całości zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych”, z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji.
Skargę sformułowano na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania
wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem ze stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w C. zwolnił powoda od kosztów sądowych, a wniosek o ustanowienie adwokata oddalił, stwierdziwszy, że nie zachodzi
potrzeba jego ustanowienia, ponieważ skarżący radzi sobie z dokonywaniem odpowiednich czynności w procesie. Skarżący zaskarżył
to postanowienie w części oddalającej wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z marca 2015 r. Sąd Apelacyjny
w K. oddalił zażalenie skarżącego. Następnie skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi o wznowienie
postępowania przez doręczenie trzech odpisów skargi. Skarżący poinformował sąd, że nie jest w stanie uzupełnić tego braku,
i po raz kolejny złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten został odrzucony postanowieniem Sądu Okręgowego
w C. z września 2015 r.
Jako ostateczne orzeczenie o swoich wolnościach lub prawach konstytucyjnych skarżący wskazuje postanowienie Sądu Okręgowego
w C. z września 2015 r. o odrzuceniu ponownego wniosku o ustanowienie adwokata. Według skarżącego przesłanki, od spełnienia
których ustawodawca uzależnił zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, są zrozumiałe i obiektywne. Tymczasem kryterium ustanowienia
pełnomocnika z urzędu określone w art. 117 § 5 kpc jest – zdaniem skarżącego – „kryterium niepoddającym się kontroli i niemierzalnym”.
Jak podkreśla skarżący, rozstrzygnięcia sądów w tym względzie są dowolne, w podobnych sprawach część stron zwolnionych od
kosztów sądowych uzyskuje również