Postanowienie TK z dnia 15 grudnia 2010, sygn. Ts 108/08

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 kwietnia 2008 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności art. 229 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, ze zm.; dalej: p.u.n.) w zakresie, w jakim wyłącza on w postępowaniu upadłościowym stosowanie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) o wznowieniu postępowania z przyczyn nieważności wskazanych w art. 401 pkt 1 k.p.c. z art. 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 9 Konstytucji w związku z art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja o ochronie praw człowieka). Zaskarżony przepis przewiduje, że w sprawach nieuregulowanych w p.u.n. do postępowania upadłościowego stosuje się odpowiednio przepisy księgi pierwszej części pierwszej k.p.c., z wyjątkiem przepisów o zawieszeniu i wznowieniu postępowania.

Zaskarżona norma jest – w ocenie skarżącej – niezgodna z wynikającą z art. 7 Konstytucji zasadą działania organów państwowych wyłącznie w oparciu o normy prawne, które określają ich kompetencje, zadania i tryb postępowania. Sankcją wykroczenia przez sąd poza granice przyznanych w oparciu o normy prawne kompetencji i podstaw działania jest nieważność postępowania, uzasadniająca zaskarżenie wydanego orzeczenia. Przepisy procesowe – jak wskazuje skarżąca – zapewniają stronom i uczestnikom postępowania możliwość kontroli orzeczeń pod kątem prawidłowości składu orzekającego w sprawie w trybie zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia, w tym – skargi o wznowienie postępowania. Taką możliwość zamyka jednak w postępowaniu upadłościowym zaskarżony art. 229 p.u.n. Skarżąca zwraca przy tym uwagę, że w stosunku do orzeczeń zapadłych w