Postanowienie TK z dnia 14 grudnia 2000, sygn. Ts 141/00

Maria M., Andrzej S. i Stanisław S., byli pracownicy Rzeszowskich Zakładów Lamp Wyładowczych “Polam-Rzeszów” w Pogwizdowie Nowym w likwidacji, złożyli do Trybunału Konstytucyjnego 5 października 2000 r. skargę konstytucyjną. W skardze zakwestionowano art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związku z art. 907 2 kodeksu cywilnego, zarzucając tym przepisom niezgodność z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów polega, zdaniem skarżących, na pozostawieniu sądom zbyt daleko idącej swobody w ustalaniu wysokości jednorazowych odszkodowań w miejsce rent uzupełniających z tytułu utraty zdolności do pracy na skutek choroby zawodowej. Pełnomocnik skarżących wskazał, iż Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zasądził kwoty jednorazowych odszkodowań dla skarżących w miejsce rent uzupełniających, przyjmując przewidywany okres wypłaty świadczeń w odniesieniu do – określonego w art. 26 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin – ustawowego wieku emerytalnego każdego ze skarżących. Natomiast, jak podnoszą skarżący, orzekające w podobnych sprawach sądy przyjmowały odmienny, korzystniejszy dla uprawnionych, mechanizm obliczania wysokości jednorazowego odszkodowania, polegający na odniesieniu do przeciętnej długości życia kobiet i mężczyzn według danych statystycznych GUS. Wraz ze skargą konstytucyjną pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej wskazano, iż Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z 10 kwietnia 1997 r. (sygn. akt IV P. 49/96) oddalił powództwo skarżących przeciwko Rzeszowskim Zakładom Lamp Wyładowczych “Polam Rzeszów” w Pogwizdowie Nowym w likwidacji i przeciwko Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę jednorazowych odszkodowań w miejsce zasądzonych prawomocnymi wyrokami sądowymi rent uzupełniających. Od wyroku tego skarżący wnieśli apelację. Następnie Sąd Apelacyjny w Rzeszowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 26 września 1997 r. (sygn.