Postanowienie TK z dnia 27 marca 2008, sygn. Ts 161/07

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 lipca 2007 r. skarżący domagają się stwierdzenia, że art. 4241 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji ze względu na to, że zamyka drogę dochodzenia wynagrodzenia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej oraz ogranicza drogę sądową w dochodzeniu naruszonych praw. W szczególności skarżący przedmiotem skargi konstytucyjnej czynią okoliczność, iż na podstawie zaskarżonego przepisu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (stanowiąca prejudykat dla dochodzenia w odrębnym postępowaniu naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem prawomocne orzeczenie sądu cywilnego) przysługuje co do zasady od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Na gruncie przepisów k.p.c. pojęcie „w sprawie” interpretowane jest wąsko – tak, że nie obejmuje m.in. orzeczeń (postanowień) dotyczących kosztów postępowania. W takim rozumieniu pojęcie „orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie”, jak wynika z cytowanego przez skarżących orzecznictwa Sądu Najwyższego, zostało użyte również w art. 4241 k.p.c. Skarżący podnoszą, iż wynikający z art. 77 ust. 1 Konstytucji standard odpowiedzialności Skarbu Państwa nie może być ograniczany przepisami ustawodawstwa zwykłego. W ich opinii brakuje uzasadnienia dla wyłączenia spod kontroli legalności sprawowanej przez Sąd Najwyższy orzeczeń niewydanych w sprawie, w szczególności w przedmiocie kosztów postępowania. Zamknięcia drogi sądowej w dochodzeniu naruszonych praw skarżący upatrują w niemożności wycofania z obrotu prawnego, w trybie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wadliwego orzeczenia, wydanego wbrew jednoznacznej