Postanowienie TK z dnia 03 czerwca 2020, sygn. Ts 18/20

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 stycznia 2020 r., adwokat M.K. (dalej: skarżąca), działając w imieniu własnym, wystąpiła z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego.

Postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z 4 września 2019 r. (sygn. akt […]), m.in. został uchylony środek zapobiegawczy orzeczony wobec oskarżonego, reprezentowanego przez skarżącą, ustanowioną dla niego obrońcą z urzędu. Jednocześnie w punkcie trzecim sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zasądzenie zaliczki na poczet wynagrodzenia z tytułu obrony z urzędu. W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd wskazał, że procedura karna nie zna pojęcia zaliczki na poczet kosztów procesu, gdyż zgodnie z art. 626 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30; dalej: k.p.k.) o kosztach postępowania sąd rozstrzyga dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Skarżąca wniosła zażalenie na to orzeczenie do Sądu Apelacyjnego w P., który postanowieniem z 9 października 2019 r. (sygn. akt […]) – wskazanym w badanej skardze jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej – częściowo zmienił punkt trzeci sentencji zaskarżonego postanowienia oraz utrzymał je w mocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wprawdzie od kilku lat skarżąca świadczy pomoc prawną jako obrońca oskarżonego z urzędu i nie uzyskała nawet częściowego wynagrodzenia, jednak zdaniem sądu: „sytuacja ta nie może uzasadniać zmiany utrwalonej w orzecznictwie praktyki przyznawania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu”. Powołując się na art. 616 § 2 pkt 2 w związku z art. 618 § 1 pkt 11 oraz na art. 626 § 1 k.p.k., sąd odmówił zasądzenia na rzecz skarżącej zaliczki na poczet wynagrodzenia.