Postanowienie TK z dnia 01 lutego 2000, sygn. Ts 183/99

W skardze konstytucyjnej złożonej 23 grudnia 1999 r. zarzucono, że art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368, ze zm.) narusza art. 32 i art. 176 konstytucji przez wprowadzenie prawomocności wydanych w postępowaniu jednoinstancyjnym postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto zarzucono, iż art. 113 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) narusza art. 77 ust. 2 konstytucji przez brak obiektywnych kryteriów określających zasady zwalniania od kosztów, co pozostawia sądowi całkowitą swobodę przy wydawaniu postanowienia o odmowie takiego zwolnienia i w efekcie prowadzi do zamknięcia drogi do sądu. Zdaniem skarżącego, art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wprowadza zasadę jednoinstancyjnego orzekania w przedmiocie zwolnienia od kosztów, podczas gdy przed sądami powszechnymi postępowanie takie jest dwuinstancyjne. Powoduje to dyskryminację osób ubiegających się o zwolnienie od kosztów przez NSA i narusza tym samym konstytucyjną zasadę równości. Skarżący podkreśla również, że orzekanie przez NSA tylko w jednej instancji narusza, sformułowaną w art. 176 konstytucji zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego. Zdaniem skarżącego brak w art. 113 § 1 kpc obiektywnych kryteriów powoduje, iż w podobnych sytuacjach faktycznych zapadły odmienne postanowienia w przedmiocie zwalniania od kosztów. Ponadto zaskarżony przepis pozostawia zbytnią dowolność sądowi w ocenie sytuacji wnioskodawcy. W przypadku skarżącego odmowa zwolnienia od kosztów sądowych została uzasadniona jednozdaniowym stwierdzeniem, w myśl którego nie wykazał on, iż ze względu na swą sytuację nie jest w stanie ponieść