Postanowienie TK z dnia 27 grudnia 2004, sygn. Ts 186/04

W skardze konstytucyjnej Andrzeja Jastrzębskiego zakwestionowano zgodność z Konstytucją art. 98 § 3 oraz art. 99 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Przepisom tym zarzucił skarżący, że naruszają art. 2, art. 20, art. 32, art. 45 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego istota takiej niezgodności polega na wykluczeniu sądowej oceny zasadności zasądzania na rzecz strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego kosztów zastępstwa procesowego. Regulacja art. 98 § 3 k.p.c., zakładająca bezwzględną konieczność zapłaty wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu przez stronę przegrywającą w sytuacji, gdy taka reprezentacja nie była niezbędna i celowa, jest w ocenie skarżącego sprzeczna z art. 71 ust. 1 Konstytucji. Ponadto w skardze sformułowano także zarzut niezgodności z art. 20 Konstytucji, wywołanej obowiązywaniem unormowań prowadzących do „wymuszania wykonywania pewnych usług, zwłaszcza wtedy, gdy są one dla kogoś niekorzystne i są nieuzasadnione ze społecznego i indywidualnego punktu widzenia”. Skarżący wskazał również na niezgodność kwestionowanych przepisów z art. 32 w zw. z art. 20 Konstytucji, wywołaną uprzywilejowaniem adwokatów i radców prawnych polegającym na zapewnieniu im uzyskiwania nieuzasadnionych dochodów z tytułu zastępstwa procesowego.

Postanowieniem z 27 grudnia 2004 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał, że sformułowane w niej zarzuty są oczywiście bezzasadne. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że uzasadnienia dla tezy o niedozwolonej ingerencji w prawa skarżącego nie można upatrywać w samej okoliczności korzystania przez inne podmioty z przysługujących im uprawnień procesowych. Ochrona konstytucyjnych praw skarżącego nie może sprowadzać się do zobligowania Państwa do podejmowania działań zmierzających do ograniczenia praw przysługujących innym podmiotom. Niezależnie od tego, Trybunał Konstytucyjny uznał, że w skardze nie wskazano, jakie konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego doznały ograniczenia, którego