Postanowienie TK z dnia 14 marca 2005, sygn. Ts 189/04

W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 25 października 2004 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił § 2 ust. 3 lit. c zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16 września 1988 r. w sprawie szczegółowych zasad eksploatacji sieci cieplnych (M. P. Nr 29, poz. 261) sprzeczność z wyrażoną w art. 17 Konstytucji z 22 lipca 1952 r. oraz w art. 21 Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. zasadą ochrony własności, wyrażającą się w nieuzasadnionej ważnymi względami społecznymi ingerencją w prawo własności.

Wyrokiem z 10 lutego 2004 r. (sygn. akt V GC 247/02) Sąd Rejonowy – Sąd Gospodarczy w Kielcach ustalił, że węzeł cieplny stanowi własność skarżącej. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach – Wydział VII Gospodarczy z 30 czerwca 2004 r. (sygn. akt VII Ga 35/4). Wskazane powyżej rozstrzygnięcia zostały, w ocenie skarżącej, wydane w oparciu o zaskarżony przepis, który definiuje pojęcie „sieci cieplnej”, obejmując nim także „węzły cieplne”. Uzasadniając niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji skarżąca odwołuje się do zasady numerus clausus, która dotyczy praw rzeczowych nie tylko w zakresie ich treści, ale także w zakresie sposobów ich powstawania, zmiany i wygaśnięcia. Zgodnie z art. 49 k.c. urządzenia służące do odprowadzania ciepła nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Zaskarżony przepis, będąc jednym z przepisów, które określają przedmioty, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa, czyni to, w ocenie skarżącej, zbyt szeroko, aby pozostać zgodnym z konstytucyjnym wzorcem poszanowania i ochrony własności, rozumianej też jako wolność bycia lub niebycia właścicielem. W ocenie skarżącej można przypisać podmiotowi, że jest właścicielem bez jego woli lub wbrew jego woli, tylko wtedy kiedy przepisy ustawy czynią podmiot właścicielem. Żaden organ państwowy nie może jednak swoją decyzją, orzeczeniem czy zarządzeniem zmuszać podmiot prawa cywilnego, aby był