Postanowienie TK z dnia 24 stycznia 2001, sygn. Ts 190/00

W skardze konstytucyjnej Stanisława D. złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 29 listopada 2000 r. zarzucono, iż art. 113 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 5, art. 9, art. 18, art. 21 ust. 1 i 2, art. 23, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 64, art. 71 ust. 1, art. 75 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący uczynił podstawą skargi konstytucyjnej wydanie przez Sąd Okręgowy w Lublinie postanowienia z 13 listopada 2000 r. (sygn. akt VII Pz 87/00), oddalające zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w Puławach z 11 października 2000 r. (sygn. akt IV P. 683/00), którym oddalono jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych związanych ze złożeniem powództwa wzajemnego.

Zdaniem skarżącego, wspomniane orzeczenie narusza przysługujące mu prawo do sądu, prawo do ochrony własności i innych praw majątkowych, prawo do ochrony rodziny oraz prawo do uzyskania własnego mieszkania. Skarżący podniósł, iż odmowa zwolnienia od kosztów zamyka mu drogę do wystąpienia z powództwem wzajemnym, zaś zawarta w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie sugestia o możliwości sprzedaży przez skarżącego działki budowlanej na pokrycie kosztów sądowych stanowi wymuszenie niekorzystnego rozporządzenia majątkowego.

Skarżący stwierdził, iż źródłem naruszenia przysługujących mu praw jest treść zakwestionowanego art. 113 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności zaś wynikająca z tego przepisu fakultatywność wydania postanowienia o zwolnieniu od kosztów, pomimo zaistnienia przesłanki niemożności ich poniesienia bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej uznała skargę konstytucyjną za jeden ze środków indywidualnej ochrony wolności i praw podmiotowych. Ten charakter skargi konstytucyjnej