W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 6 sierpnia 2009 r. Andrzej E. (dalej: skarżący) wystąpił
o stwierdzenie niezgodności art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 3989 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z Preambułą
oraz art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Kwestionowane przepisy dotyczą instytucji tzw. przedsądu w postępowaniu
ze skargi kasacyjnej przed Sądem Najwyższym. Zgodnie z nimi Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów lub skarga jest oczywiście uzasadniona. O przyjęciu lub odmowie przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy orzeka na posiedzeniu niejawnym.
Zdaniem skarżącego instytucja przedsądu, tj. rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
przez Sąd Najwyższy, narusza jego prawo do sądu. Nie są bowiem zachowane odpowiednie standardy umożliwiające skarżącemu zapoznanie
się z motywami podejmowanych przez Sąd Najwyższy rozstrzygnięć, co pozwala na całkowitą dowolność przy decydowaniu o przyjęciu
lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania. W ocenie skarżącego ustawodawca posłużył się nadto zwrotami niedookreślonymi,
co także – przy niejawnym procedowaniu Sądu Najwyższego – umożliwia dowolne interpretowanie przesłanek uzasadniających przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze zarzucono również naruszenie przez zaskarżone przepisy zasady dwuinstancyjności. Zgodnie z twierdzeniami skarżącego
w sytuacji, gdy następuje zmiana orzeczenia przez sąd apelacyjny, dochodzi do wydania orzeczenia w pierwszej instancji („tworzona
jest nowa jakość”). To zaś prowadzi do sytuacji, gdy od orzeczenia faktycznie „pierwszoinstancyjnego” nie przysługują środki
odwoławcze (wbrew zasadzie wyrażonej w art. 176 ust. 1 Konstytucji).
Skarga została złożona w związku z następującym stanem