Postanowienie TK z dnia 20 stycznia 2010, sygn. Ts 197/08

W skardze konstytucyjnej zarzucono niezgodność art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 w związku z art. 176 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji.

Zdaniem skarżącego Towarzystwa, zakwestionowany przepis narusza prawo do sprawiedliwej procedury sądowej na etapie postępowania kasacyjnego, będącego elementem prawa do sądu oraz godzi w istotę prawa do rzetelnego procesu. Zaskarżony przepis był źródłem pozbawienia skarżącego prawa do kasacji. Narusza to prawo do sądu w związku z zasadą ochrony praw dobrze nabytych i zasadą zaufania obywatela do państwa. Przywołane zasady powinny gwarantować skarżącemu możliwość skorzystania ze środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego, niezależnie od tego, jak ten środek się nazywa i czy ma charakter nadzwyczajnego, czy też zwyczajnego środka zaskarżenia. Brak takich gwarancji oznacza brak należytej ochrony prawnej. Skarżący podnosi również, że skoro w ramach toczącego się postępowania obu stronom przysługiwało prawo do złożenia kasacji, a po wznowieniu postępowania prawa takiego nie miały – doszło również do naruszenia zasady równości. Zdaniem skarżącego, ustawodawca powinien tak ukształtować przepisy intertemporalne, żeby pozostawić stronom prawo do kasacji albo przyznać im prawo do skargi kasacyjnej. Zaskarżony przepis zamyka, w ocenie skarżącego, prawo do dochodzenia ochrony praw przez co najmniej dwie instancje sądowe. W odniesieniu do sytuacji prawnej skarżącego zmiana stanu prawnego została spowodowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 10 kwietnia 2006 r. (SK 30/04, OTK ZU nr 4/A/2006, poz. 42). Wznowienie postępowania powinno skutkować rozpoznaniem sprawy „od nowa” co najmniej przez dwie instancje. Byłoby to zagwarantowane, gdyby do postępowania przed Sądem Najwyższym stosowały się przepisy dotychczasowe sprzed wejścia