Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 10 czerwca 2009 r.
|
| Sygn. akt Ts 222/07 |
Uzasadnienie:
W skardze konstytucyjnej zarzucono, że art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.) są niezgodne z art. 2, art. 64 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 Konstytucji.
Zdaniem skarżących nałożenie na nich, na podstawie zaskarżonych przepisów, obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej, pomimo
istnienia po ich stronie prawa podmiotowego w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów, doprowadziło do niemożności rozpoznania
ich sprawy przez Sąd Najwyższy. W efekcie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności w zakresie przysługujących im praw
konstytucyjnych, w szczególności prawa do sądu.
Skarga konstytucyjna została złożona na podstawie następującego stanu faktycznego. Skarżący zostali zwolnieni od kosztów postępowania
w całości. W wyniku postępowania sądowego został wydany wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w dniu 8 września 2006 r. Skarga
kasacyjna od tego wyroku została odrzucona postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 28 grudnia 2006 r. Zażalenie skarżących
zostało oddalone postanowieniem Sądu Najwyższego w dniu 23 marca 2007 r. Podstawą odmowy rozpoznania skargi kasacyjnej było
nieuiszczenie opłaty podstawowej. Zdaniem sądów obowiązek taki ciąży na stronie również wtedy, gdy została ona zwolniona od
kosztów sądowych.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
Wbrew twierdzeniom skarżących, Konstytucja nie gwarantuje ochrony praw nabytych do wszczęcia i prowadzenia postępowania sądowego
bez konieczności ponoszenia z tego tytułu kosztów sądowych. Zasada ochrony praw nabytych jest nieadekwatna do oceny zakresu
swobody ustawodawcy w określaniu wysokości kosztów sądowych oraz sposobu ich pobierania. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą
Trybunału Konstytucyjnego należy przyjąć, że „przy generalnej zasadzie odpłatności wymiaru sprawiedliwości, możliwość zwolnienia
od kosztów sądowych ma istotne znaczenie dla zapewnienia stronom (podmiotom prawnym) dostępu do sądu dla realizacji ochrony
ich praw. Trybunał zaznaczył przy tym, że