Postanowienie TK z dnia 12 września 2019, sygn. Ts 233/17

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 grudnia 2017 r. (data nadania) W.S. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego:

Skarżący świadczył pomoc prawną z urzędu przed Sądem Rejonowym w Ł. na rzecz powódki oraz przedstawicielki ustawowej małoletnich powodów w sprawie o podwyższenie alimentów. Sąd ten 6 kwietnia 2017 r. wydał wyrok (sygn. akt […]), w którym oddalił powództwo, a także rozstrzygnął o wynagrodzeniu dla skarżącego oraz pełnomocnika pozwanego tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez nich z urzędu. Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwotę 120 zł plus 27,60 zł podatku VAT, zaś na rzecz pełnomocnika pozwanego – 60 zł plus 13,80 zł podatku VAT. Skarżący wniósł zażalenie na dotyczące go rozstrzygnięcie, żądając zmiany zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu obliczonych stosownie do wartości przedmiotu sporu, tj. o zasądzenie wynagrodzenia w wysokości 1 200 zł plus VAT. Postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w Ł., Wydział XII Cywilny Rodzinny, oddalił zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu wskazał, że „zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 21 października 2015 r., jeżeli osoba zobowiązana do alimentów nie została obciążona obowiązkiem zwrotu kosztów, adwokatowi ustanowionemu z urzędu dla strony uprawnionej do alimentów przyznaje się od Skarbu Państwa wynagrodzenie ustalone na podstawie § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu”. Sąd wyjaśnił, że dotyczy to jedynie sytuacji, gdy pełnomocnik strony powodowej uzyska jakieś „świadczenie” na rzecz swojego mandanta. Zasada ta nie miała zastosowania przy ustalaniu wynagrodzenia na rzecz skarżącego jako pełnomocnika, który „proces w całości przegrał”. Jednocześnie sąd podkreślił, że z