Postanowienie TK z dnia 09 września 2002, sygn. Ts 29/02

W skardze konstytucyjnej złożonej 8 marca 2002 zarzucono, iż art. 47 § 1 i 2 oraz art. 48 ustawy z dnia 23 kwietnia 2002 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) jest niezgodny z art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP. Skarżący wniósł również o stwierdzenie niezgodności art. 393 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 87 i art. 88 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy kodeksu cywilnego powodują pozbawienie go prawa własności wybudowanego pawilonu na rzecz Gminy Jędrzejów. Przyznając właścicielowi gruntu w czasie trwania dzierżawy własności budynku wzniesionego przez dzierżawcę gruntu, następuje wywłaszczenie tego dzierżawcy z własności, a priori bez żadnego odszkodowania. Konstytucyjna ochrona własności wymaga, by przejście własności budynku na właściciela nieruchomości następowało dopiero z chwilą zakończenia dzierżawy czy innego prawa obligacyjnego zapewniającego użytkowanie gruntu, po zwróceniu dzierżawcy poniesionych nakładów. Ponadto skarżący zarzucił, iż Sąd Najwyższy odmawiając postanowieniem z 19 października 2001 r. przyjęcia kasacji do rozpoznania naruszył szereg zasad konstytucyjnych: zasadę demokratycznego państwa prawnego, prawo skarżącego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, prawo do podlegania tylko konstytucyjnie określonym źródłom prawa oraz zakaz wstecznego działania prawa. Zdaniem skarżącego retroaktywność nie wynika z brzmienia samej ustawy, lecz z uchwały Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2001 r. (IIII CZP 49/00).

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 31 stycznia 2000 r., oddalone zostało powództwo skarżącego o stwierdzenie nieważności umowy najmu. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z 29 czerwca 2000 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z 19 października 2001 r. odmówił przyjęcia kasacji od wskazanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego.

W