Postanowienie TK z dnia 17 czerwca 2015, sygn. Ts 304/14

1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 października 2014 r. S.G. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 102 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; dalej: k.p.c.) oraz art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1025, ze zm.; dalej: ustawa o kosztach sądowych) z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2, art. 32 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 2 oraz art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

2. Zdaniem skarżącego zakwestionowane przepisy naruszają prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez sąd oraz zamykają drogę sądową osobom ubogim, które pomimo zwolnienia ich od obowiązku zapłaty kosztów postępowania, w obawie przed ryzykiem ponoszenia kosztów przeciwnika procesowego, nie decydują się na występowanie z roszczeniem na drogę sądową bądź ograniczają wysokość swojego żądania. Skarżący podkreśla, że osoby zwolnione od kosztów sądowych muszą się liczyć z finansowymi skutkami przegranej w postępowaniu sądowym, a ryzyko to ogranicza ich dostęp do sądu.

3. Postanowieniem z 17 czerwca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał stwierdził, że skarżący pominął znaczenie art. 351 § 1 k.p.c., który uniemożliwia uzupełnienie postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych o ewentualne rozstrzygnięcie, które dotyczyłoby obowiązku zwrotu kosztów postępowania należnych przeciwnikowi procesowemu. Jak wskazał Trybunał, zakwestionowanie art. 102 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 108 ustawy o kosztach sądowych było niewystarczające, gdyż nawet wyeliminowanie tych przepisów z sytemu prawnego nie zmieniłoby pozycji prawnej skarżącego, który w dalszym ciągu nie mógłby domagać się uzupełnienia postanowienia o rozstrzygnięcie o kosztach uiszczonych przez drugą stronę