Postanowienie TK z dnia 01 lipca 2002, sygn. Ts 34/02

W skardze konstytucyjnej z 19 marca 2002 r. zarzucono, że art. 108 i art. 109 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.) jest niezgodny z art. 1, art. 31 ust. 3, art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji. Ponadto skarżąca wskazała, iż zaskarżone przepisy naruszają jej wolność prowadzenia działalności gospodarczej. W myśl art. 108 ust. 3 zaskarżonej ustawy Komisja Prawa Autorskiego zatwierdza lub odmawia zatwierdzenia tabel wynagrodzeń, za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem, przedstawionych przez organizacje zbiorowego zarządzania. Natomiast art. 109 ustawy stanowi, iż postanowienia umowne mniej korzystne dla twórców, niż wynikałoby to z tabel są nieważne, a w ich miejsce znajdują odpowiednie zastosowanie postanowienia przedmiotowych tabel. Zdaniem skarżącej art. 108 i art. 109 ustawy upoważniają do wprowadzenia powszechnie obowiązujących norm, które dotyczą sfery wolności gospodarczej wielu podmiotów. Ponadto wskazane normy dotyczą sytuacji prawnej każdej osoby, która zamierza skorzystać z utworu. Regulacja taka jest niezgodna z art. 87 ust. 1 Konstytucji, który wprowadza zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego nie mieszczą się w tym katalogu. Sama Komisja nie jest zresztą uprawniona do wydawania aktów wykonawczych do ustaw, gdyż kompetencję taką posiadają podmioty wskazane wprost w Konstytucji. Powierzenie przez ustawodawcę Komisji kompetencji prawotwórczych jest niezgodne z art. 1, art. 87 ust. 1 i art. 88 Konstytucji. Skarżąca wskazuje również, iż ustawa nie mówi w ogóle, czym powinna kierować się Komisja wydając orzeczenie. Wprawdzie art. 108 ust. 9 ustawy upoważnia ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb działania Komisji, ustawa nie określa jednak zasad ogólnych – powstaje