Postanowienie TK z dnia 29 grudnia 2009, sygn. Ts 393/08

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 grudnia 2008 r. skarżąca zarzuciła niezgodność art. 1216 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1, art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z zaskarżonym przepisem, jeżeli wniesiono skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego, sąd, do którego skierowano wniosek o uznanie albo stwierdzenie wykonalności tego wyroku, może odroczyć rozpoznanie sprawy. Sąd ten może również, na wniosek strony żądającej uznania albo stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego, nakazać drugiej stronie złożenie stosownego zabezpieczenia. Postanowienie o odroczeniu rozpoznania sprawy klauzulowej – w ocenie skarżącej – rodzi skutki analogiczne do zawieszenia postępowania, nie przysługuje jednak na nie zażalenie i nie podlega ono kontroli instancyjnej. W efekcie postanowienie takie nie zawiera uzasadnienia, a także pozbawia skarżącą możliwości wykonania orzeczenia wydanego przez sąd polubowny. Zdaniem skarżącej prowadzi to do naruszenia prawa do sądu i prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Skarżąca zarzuca również naruszenie prawa do równego traktowania, wynikające z tego, że na postanowienie o wstrzymaniu wykonalności orzeczenia sądu polubownego (wydane po stwierdzeniu jego wykonalności) zażalenie przysługuje – odmiennie niż w przypadku odroczenia rozpoznania sprawy przed stwierdzeniem wykonalności orzeczenia arbitrażowego. Skarżąca przywołała motywy wprowadzenia art. 1216 § 1 k.p.c., wskazujące na konieczność ochrony dłużnika w sytuacji, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że wyrok sądu polubownego może – na skutek skargi – zostać uchylony. Dzięki temu dłużnik jest chroniony przed egzekucją do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny o prawidłowości orzeczenia sądu polubownego. Zdaniem skarżącej, odroczenie rozpoznania sprawy powinno jednak następować jedynie w wyjątkowych przypadkach, tak aby zapewnić osiągnięcie celu całej regulacji sądownictwa polubownego, który polega na zagwarantowaniu jak najszerszej skuteczności