Postanowienie TK z dnia 29 czerwca 2009, sygn. Ts 398/08

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 grudnia 2008 r. skarżąca wniosła o uznanie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 27, poz. 199, ze zm.; dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości) za sprzeczny z art. 2, art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.; dalej: u.k.s.c.). Zaskarżony przepis ma następujące brzmienie „Opłaty sądowe w sprawach cywilnych uiszcza się w formie bezgotówkowej na rachunek bieżący dochodów sądu albo w formie wpłaty gotówkowej, bezpośrednio w kasie sądu lub w formie znaków o odpowiedniej wartości wykonanych według ustalonego wzoru, zwanych dalej »znakami opłaty sądowej«. Skarżąca podnosi, że norma ta uniemożliwia jej uiszczenie opłaty sądowej poprzez potrącenie oczywistego zadłużenia sądu w tej samej sprawie, mimo że sąd zadłużenia nie zwrócił, choć był do tego w świetle ustawy zobligowany. W ocenie skarżącej orzeczenie wydane w jej sprawie na tej podstawie narusza prawo do sądu przez nieodpowiednie ukształtowanie procedury i rodzi swoistą bezkarność bezprawnych działań sądów, polegających na przetrzymywaniu przez wiele miesięcy kwot niezwróconych opłat sądowych. W ten sposób – w przekonaniu skarżącej – sądy w zakresie innym niż wymiar sprawiedliwości zostają postawione w sytuacji uprzywilejowania; mogą być dłużnikami i to dłużnikami, od których nie można żądać spłaty zadłużenia przez kompensatę bezspornych wierzytelności przysługujących obywatelowi. Skarżąca podkreśla, że w sytuacji potrącenia wierzytelności odpowiednia kwota znajduje się już na rachunku sądu, przez co strona nie może skorzystać z własnych środków finansowych. Do naruszenia zasady równości dochodzi na gruncie zaskarżonego przepisu – w myśl poglądu skarżącej – przez uprzywilejowanie sądu w