Postanowienie TK z dnia 19 stycznia 2011, sygn. Ts 40/10

W skardze konstytucyjnej z 12 lutego 2010 r. Barbara S. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, zarzuciła, że art. 100 ust. 2, art. 101 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zm.; dalej: u.k.s.c.) w zakresie, w jakim przepisy te umożliwiają organom stosującym prawo ich dowolną interpretację oraz uprawniają do dowolnego i arbitralnego rozstrzygania o losach postępowania procesowego, a tym samym o prawach stron, przez co sfera swobodnego uznania sądowego w kwestii zwolnienia od kosztów nabiera cech dowolności, są niezgodne z art. 2, art. 7, art. 9, art. 30, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 217 Konstytucji.

Postanowieniem z 19 stycznia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że zwroty niedookreślone, z występowaniem których skarżąca łączy naruszenie jej praw, istnieją w każdym systemie prawnym. Niemożliwe jest bowiem skonstruowanie przepisów pozbawionych zwrotów, których treść odczytywana jest w procesie ich stosowania. Trybunał podkreślił, że istotne jest, aby ustawodawca zapewnił gwarancje ich należytej interpretacji przez organy stosujące prawo, bowiem o ograniczeniu dostępności do sądu przez bariery ekonomiczne można mówić dopiero w wypadku nadmiernego ryzyka ekonomicznego, wywołanego nieprawidłowymi zasadami, wedle których kształtuje się obowiązek ponoszenia kosztów. Ustanowienie – tak jak w rozpatrywanej sprawie – gwarancji procesowych dowodzi, że decyzja sądu, choć uznaniowa, nie była arbitralna i dowolna. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej także z powodu powołania jako wzorców kontroli tych postanowień ustawy zasadniczej, które nie są dla skarżącej źródłem jej praw o charakterze podmiotowym.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie sporządzone przez pełnomocnika. W piśmie procesowym z 3 lutego