Postanowienie TK z dnia 03 listopada 2009, sygn. Ts 43/09

W skardze konstytucyjnej skarżący domagał się zbadania zgodności art. 172 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.; dalej: k.c.) w zakresie, w jakim przepis ten uniemożliwia osobie poszkodowanej odzyskanie swoich praw do nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa w ramach sprawowania władztwa publicznego w sposób bezprawny, z art. 2, art. 21, art. 32 i art. 64 Konstytucji. Skarżący powołał się na uzasadnienia sądów orzekających w jego sprawie, w myśl których władanie cudzą nieruchomością przez Skarb Państwa uzyskane w ramach władztwa publicznego może być posiadaniem samoistnym prowadzącym do zasiedzenia. Sytuacja taka – zdaniem skarżącego – prowadzi do podważenia pewności prawa, a tym samym koliduje z realizacją założenia państwa prawa (art. 2 Konstytucji). Naruszenie art. 21 i art. 64 Konstytucji skarżący upatruje w możliwości sankcjonowania bezprawnych działań przedstawicieli Skarbu Państwa wobec właścicieli nieruchomości, co pozwala traktować lata 1945-1989 (okres PRL) jako okres funkcjonowania praworządnego, demokratycznego państwa. Skarżący podniósł także, że kwestionowana przez niego norma nie znajduje zastosowania w stosunku do Kościołów i związków wyznaniowych, a tym samym został naruszony art. 32 Konstytucji.

Powyższe zarzuty skarżący sformułował w związku z następującym stanem faktycznym. Sąd Rejonowy w Chorzowie wyrokiem z 20 kwietnia 2000 r. (sygn. akt I C 122/09) w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nakazał, aby w miejsce jedynego właściciela – miasta Chorzów – wpisać jako współwłaścicieli m.in. skarżącego oraz miasto Chorzów. Postanowieniem z 23 listopada 2004 r. (sygn. akt I Ns 795/03) Sąd Rejonowy w Chorzowie stwierdził m.in., że Skarb Państwa, którego następcą prawnym jest miasto Chorzów, nabył z dniem 9 września 1987 r. w drodze zasiedzenia ¼ udziału w nieruchomości przypisanego skarżącemu. Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z 7