Postanowienie TK z dnia 19 czerwca 2009, sygn. Ts 53/08

Skarżąca postawiła w skardze konstytucyjnej zarzut, że art. 130 § 1 i art. 1262 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) są niezgodne z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 176 ust. 1 Konstytucji oraz naruszają art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W ocenie skarżącej zasada odpłatności postępowania sądowego nie narusza wskazanych wzorców konstytucyjnych, przedmiot jej wątpliwości stanowiła natomiast taka konstrukcja prawna, która uniemożliwia skuteczne wniesienie środka procesowego, jakim jest obowiązek dokonania opłaty, ponad możliwości finansowe strony, które posiada ona w danym momencie. Zdaniem skarżącej, w przypadku przedsiębiorców prawo ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, o którym mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.; dalej: u.k.s.c.) jest prawem de facto martwym, gdyż „zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, przedsiębiorca w ramach prowadzonej przez siebie działalności powinien zabezpieczyć środki na prowadzenie sporów sądowych”. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że o ile w przypadku wniesienia pozwu możliwe jest przywrócenie terminu lub jego powtórne wniesienie, to w przypadku np. wniosku o wznowienie postępowania, skarżący nie dysponuje taką możliwością, gdyż termin określony w art. 407 § 1 k.p.c. jest terminem zawitym, a prawo nie przewiduje możliwości jego przywrócenia.

Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną w związku z następującym stanem faktycznym. Złożony przez nią wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie o zapłatę został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w Tychach z 25 października 2006 r. (sygn. akt VI GC 459/06/3). Postanowienie to zostało zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Katowicach z 12 lutego 2007 r. (sygn. akt XIX Gz